De wonderbaarlijke Châteauneuf-du-Pape

Text: Ferry de Bakker
Foto: Per Karlsson, BKWine

Er is veel te vertellen over de geschiedenis van Châteauneuf-du-Pape, zoals over het kasteel dat voor paus Clemens V werd gebouwd en over zijn opvolger Johannes XXII, die veel voor de wijnbouw in de streek deed, maar wij concentreren ons op de wijn. Er groeit van alles in Châteauneuf-du-Pape. De appellation, als een van de eersten in Frankrijk in de jaren ’30 in het leven geroepen, staat toe dat er maar liefst 13 verschillende cépages in de wijnen worden gebruikt.

De belangrijkste is de over-heersende grenache, daarna volgen syrah en mourvèdre. Er zijn nog vijf rode druiven en ook vijf witte, waarvan clairette en roussanne de belangrijkste zijn. Het wapen van het dorp is terug te vinden op de hals van de flessen waarin de wijn wordt gebotteld. Deze bouteille armoriée met daarop de stadssleutels werd in 1937 geïntroduceerd en wordt gebruikt door bijna alle leden van het Syndicat des Vignerons.

Hart en ziel van de Rhônestreek

Châteauneuf-du-Pape vormt hart en ziel van de Rhônestreek. Dit is een gebied waar iets meer dan 300 wijnproducenten samen meer dan 3300 ha bijzondere terroir verdelen. Hierop vindt men een buitengewoon hoog percentage oude wijnranken, waarvan de druiven zich te goed doen aan de zon in een bijzonder microklimaat. De appellation Châteauneuf-du-Pape Contrôlée stelt handmatig plukken verplicht en de opbrengst mag hoogstens 35 hectoliter per hectare bedragen. Alle voorwaarden zijn dus aanwezig, zou je zo denken, om bijzondere wijn te maken. Helaas maakt meer dan 75% van de producenten matige tot zeer matige wijn. Dat is niet nodig en daarom natuurlijk teleurstellend. Maar... er komt langzaam verandering in de situatie.

Goede Châteauneuf-du-Pape producenten

De dames en heren wijnjournalisten vonden 20 jaar geleden dat er tussen de 30 en 50 wijnboeren waren die goede Châteauneuf-du-Pape maakten. Tegenwoordig zijn er, zo vinden de experts, zo’n 20 tot 25 meer. Gelukkig maar, want de vraag naar goede Châteauneuf-du-Pape stijgt ook. Deze 60 tot 75 producenten maken rode wijnen die donker en krachtig zijn en heerlijk om jong te drinken. Echter, naarmate ze ouder worden, veranderen deze wijnen en worden ze fluweelachtig zacht, soepel en doen je wel denken aan de allerbeste rode Bourgognes. Voor de liefhebbers heb ik een keuze gemaakt uit de beste producenten en het lijstje van mijn favorieten volgt hieronder:

Wie maakt er de mooiste Châteauneuf-du-Pape?

Château de Beaucastel is met haar 100 hectare grond relatief groot. François en Jean-Pierre Perrin maken een wijn van 40% mourvèdre - meer dan waar ook - en 40% grenache - minder dan elders. In de wijn ontdek je truffel, koffie, tabak en rood vlees. De 2004 kost € 48. Er is een topcuvée, de Hommage à Jacques Perrin (het gaat hier om paps) die moeilijk te vinden is en veel te duur.

Het altijd goede Domaine de Beaurenard is met 50 hectare half zo groot en de uitstekende 2005 kost bijna de helft: € 22. Ook de gebroeders Coulon maken een luxe cuvée, die alweer € 40 moet opbrengen. Henri Bonneau heeft maar 6 hectare en produceert 1500 kistjes sublieme wijn, die je dus helaas bijna nergens kunt vinden. Le Bosquet des Papes (€ 15 voor de prima 2004) gebruikt veel grenache en heeft zelfs in sommige jaren een 100% Cuvée Essentiellement Grenache die heel goed is. De topwijn, Chante le Merle is jaar in jaar uit jam-jam en de 2004 kost € 28. Fameus is Domaine du Vieux Télégraphe waar zowel de rode als de witte wijn heel bijzonder zijn en rond de € 40 kosten.

En verder

Andre Brunel heeft 100-jaar oude wijnranken ter beschikking en zijn Les Cailloux is een voorbeeld voor velen. Een van mijn favorieten is Domaine de la Mordorée, met name de cuvée La Plume du Peintre. Alleen om de naam wil je ‘m al hebben. Spijtig genoeg maakt men slechts hele kleine hoeveelheden. Ook zeer bijzonder is Château La Nerthe. Er gaat maar 50% grenache in de wijn die daardoor een pietsie frisser is dan die van de collega’s.

Paul Avril en zoon Vincent hebben 18 perceeltjes en laten hun Clos des Papes rijpen in grote foeders. Hun ongefilterde wijnen behoren tot de beste Châteauneuf-du-Papes die er zijn. Laurence Feraud, geassisteerd door, jawel, haar vader kan er ook wat van. Haar Domaine du Pegaü, waarvan zelfs de familie niet helemaal zeker weet hoe het precies uit te spreken, produceert prachtige wijnen, die helaas niet aan de goedkope kant zijn. En dan is er Château Rayas waar Emmanuel Raynaud, bepaald geen zonnetje in huis, de scepter zwaait. Maar z’n 100% grenache wijn is wereldberoemd. Tot slot Château Fortia, Domaine Pierre Usséglio en Domaine de la Janasse, ook zij horen tot de besten.

De beste oogstjaren

Er zijn heel wat mooie wijnjaren in de zuidelijke Rhône en dus in Châteauneuf-du-Pape. Het allermooiste jaar van de afgelopen decennia was 1978 maar daarvan kom je nergens meer iets tegen, behalve in enkele toprestaurants. Bijna net zo mooi was 1989. Eveneens zeer bijzonder zijn de meer recente jaargangen 1998 en 2001. Nog gemakkelijker te vinden en ook van harte aan te bevelen zijn 2005, 2004 en 2003, alsmede 2000 en 1999. Laat echter flessen van het oogstjaar 2002 maar voor wat ze zijn. Het was door de vele regen en hagel en de daardoor ontstane overstromingen een rampjaar. Algemeen geldt dat rode Châteauneuf-du-Pape vrijwel altijd meteen na botteling heerlijk is, maar ook dat ze na drie en tot tien jaar steeds zachter worden. Ze blijven daarna vijf tot tien jaar op hun top en gaan dus wel even mee.

Witte Châteauneuf-du-Pape

Al is het slechts zo’n 7%, er wordt gelukkig ook witte Châteauneuf-du-Pape gemaakt. Gedurende vele jaren waren de witte papen echter te zwaar en te weinig spannend. Je kon er niets mee. Tegenwoordig worden er door de beste producenten echter uitmuntende witte wijnen gemaakt. De Cuvée Veilles Vignes van Beaucastel is terecht beroemd en wordt door velen gezien als de beste die er is. Deze wijn is verrukkelijk als hij twee tot drie jaar jong is, ‘sluit’ zich daarna om gedurende zo’n 6-8 jaar zwaar en zelfs geoxideerd te zijn, maar ‘vecht zich daarna terug’ om beter dan ooit weer te voorschijn te komen. Het probleem is helaas dat dit in sommige jaren niet gebeurt en overkomt je dat, tja dan denk je dus bij jezelf, eh... inderdaad.

Mooi gezegd

Het is moeilijk om steeds maar weer andere superlatieven te bedenken als je over Châteauneuf-du-Pape schrijft, maar gelooft u mij, de wijnen van de genoemde producenten zijn, hoewel soms heel verschillend, allemaal heerlijk. Tot slot wil ik u daarom de omschrijving van de Amerikaanse wijncriticus en journalist Robert Parker niet onthouden, omdat hij het zo mooi emotioneel samenvat: “Its glorious perfume, which is reminiscent of an open-air produce market in a Provençal hill town, expansive, generous, well-endowed flavors, sumptuous texture, and heady alcohoc content evoke an image of hedonism. Like hunger, fear and lust, Châteauneuf -du-Pape, when it is great, has an almost addictive attraction to one’s basic instincts”. Paus Clemens V zou hierop ongetwijfeld hebben geantwoord: “Amen”.

Back to the Guest Writer section

Gratis nyhetsbrev !

Du får som tack ett exemplar VinNytt.

Tipsa en vän!